Lịch phục vụ
Video Clip
Liên kết website
Thống kê truy cập

1

Vai trò của tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở một số quốc gia Châu phi - Trung đông

13/12/2016

Tôn giáo giữ một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội. Ở nhiều quốc gia, tôn giáo còn tham gia vào hệ thống chính trị, tham gia điều hành đất nước. Trong xã hội hiện đại, tôn giáo ngày càng trở thành một lực lượng quan trọng đối với sự ổn định chính trị ở một số quốc gia, khu vực. Tôn giáo cũng còn là một nguồn lực đóng góp quan trọng vào sự phát triển của xã hội trong các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, thiện nguyện xã hội.

Khu vực Trung Đông là cái nôi của 3 tôn giáo lớn trên thế giới: Islam giáo, Kitô giáo (chủ yếu là Công giáo) và Do Thái giáo. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của các tôn giáo lớn ở khu vực này. Về mặt địa lý, Trung Đông có vị trí chiến lược quan trọng trên bản đồ thế giới khi tiếp giáp với châu Á, châu Âu và Châu Phi cho nên nó có vai trò quan trọng trong giao thương phát triển kinh tế toàn cầu. Về mặt văn hóa, đây là nơi giao thoa của các nền văn minh lớn trên thế giới như văn minh Ấn Độ, văn minh Arab và văn minh châu Âu. Về mặt kinh tế, Trung Đông giữ một trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, mọi biến động từ vấn đề dầu mỏ ở khu vực này đều có ảnh hưởng và chi phối đến nhiều vấn đề khác trong biến động kinh tế, chính trị thế giới. Ở đây cả 3 tôn giáo, đặc biệt là Islam giáo và Kitô giáo, đều có những vai trò nhất định trong đời sống chính trị, văn hóa, xã hội của mỗi quốc gia.

Mặc dù, các tôn giáo ở khu vực này có nhiều điểm chung về giáo lý, đức tin trong việc hướng tới các hành vi tốt đẹp nhằm phù hợp với xu thế phát triển của xã hội. Nhưng đây cũng là khu vực thường xuyên có những xung đột, bạo động, tranh chấp lãnh thổ giữa các quốc gia. Ẩn chứa bên trong những các cuộc xung đột sắc tộc chính là sự mâu thuẫn giữa các tôn giáo và nội bộ của mỗi tôn giáo (như các giáo phái Islam giáo). Jerusalem được cả 3 tôn giáo (Islam giáo, Do Thái giáo, Kitô giáo) xác nhận là đất thánh của mình. Sự hiện diện của một số lượng lớn tín đồ các tôn giáo với các cơ sở thờ tự của mỗi tôn giáo cùng những mâu thuẫn tranh chấp chất chứa bên trong không chỉ là nguyên nhân gây nên những xung đột trong quá khứ, hiện tại mà còn là nguy cơ tiềm ẩn trong tương lai.

Mâu thuẫn giữa các tôn giáo (Do Thái giáo, Kitô giáo với Islam giáo…) và trong nội bộ một tôn giáo (dòng Shiite và dòng Sunni của Islam giáo)… làm nảy sinh chủ nghĩa cực đoan, duy trì mối hằn thù, chống đối lại chủ nghĩa hiện đại, với văn minh phương Tây để kích động tín đồ thực hiện khủng bố, tàn sát thường dân và tín đồ các tôn giáo khác, đe dọa an ninh ở khu vực và trên toàn thế giới.

Ở một số quốc gia, khi chính phủ đưa luật Sharia (hệ thống luật Islam giáo) thành luật quốc gia đã nảy sinh những bất ổn về chính trị, xã hội dẫn đến đối đầu giữa các đảng phái, tôn giáo gây nên những cuộc bạo động lật đổ và gây nên những bất ổn lớn về chính trị, xã hội.

Ở nhiều quốc gia, đặc biệt là các quốc gia Islam giáo, mọi biến động liên quan đến tôn giáo kéo theo những biến động về chính trị, văn hóa, xã hội, thể chế dẫn đến những thay đổi về chính sách đã có những ảnh hưởng lớn đến khu vực và phạm vi toàn cầu.

Tôn giáo trong bối cảnh bất ổn về chính trị, xã hội đã có những tác động tiêu cực kìm hãm sự phát triển về văn hóa ở mỗi quốc gia nói riêng và khu vực nói chung như sự phá hủy cơ sở thờ tự của tôn giáo đối địch bằng các vụ đánh bom, giết hại tín đồ… càng gây thêm những mâu thuẫn, đối đầu.

Các nghiên cứu đã chỉ rõ tôn giáo có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, văn hóa, xã hội ở mỗi quốc gia. Vì vậy, nghiên cứu tìm hiểu vai trò của tôn giáo để thấy những tác động về mặt chính trị là cấp thiết cho việc có một hiểu biết cần thiết về vai trò của tôn giáo trong sự phát triển của xã hội nói chung.

Cuốn sách là sản phẩm của đề tài cấp Bộ cùng tên được thực hiện trong 2 năm (2014-2015) do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là cơ quan chủ quản, Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông là cơ quan chủ trì.

Cuốn sách gồm 3 chương:

Chương 1: Tình hình, đặc điểm tôn giáo và chính trị ở châu Phi - Trung Đông

Trong chương này, các tác giả đi sâu phân tích về tình hình, đặc điểm của các tôn giáo lớn ở khu vực như Islam giáo, Kitô giáo, Do Thái giáo. Tình hình, đặc điểm chính trị trong quan hệ với tôn giáo ở châu Phi và Trung Đông cũng được các tác giả đề cập chi tiết với những vấn đề nổi bật trong mối quan hệ này.

Chương 2: Vai trò của tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở một số quốc gia châu Phi - Trung Đông: Saudi Arabia, Israel, Nam Phi

Nội dung chương này đề cập đến Islam giáo ở Saudi Arabia, Do Thái giáo ở Israel và Kitô giáo ở Nam Phi. Qua 3 trường hợp nghiên cứu điển hình, các tác giả đã cho thấy vai trò của tôn giáo và những vấn đề đặt ra đối với tôn giáo trong đời sống chính trị hiện đại ở các quốc gia trên nói riêng, khu vực Châu Phi - Trung Đông nói chung.

Chương 3: Tác động của tôn giáo đối với các quốc gia và khu vực châu Phi - Trung Đông

Trong chương này, các tác giả đưa ra những nhận xét chung về chính sách của mỗi quốc gia được lựa chọn nghiên cứu đối với tôn giáo. Đồng thời các tác giả cũng cho thấy tác động của các tôn giáo đối với các quốc gia và khu vực Châu Phi - Trung Đông.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

LDH